OEE nedir, nasıl hesaplanır?

OEE ne anlatır

OEE (Overall Equipment Effectiveness, toplam ekipman etkinliği), planlanan sürenin ne kadarının gerçekten sağlam ürüne dönüştüğünü gösterir. %100, planlanan sürenin tamamında, ideal hızda ve hatasız üretim demektir.

Değeri tek bir sayı olmasıdır: makine durdu mu, yavaş mı çalıştı, hurda mı çıktı sorularını tek çatıda toplar. Asıl işe yarayan kısmı ise bu sayının nereden düştüğünü göstermesidir.

Üç bileşen

OEE üç oranın çarpımıdır:

• Kullanılabilirlik = çalışılan süre / planlı üretim süresi. Duruşların etkisini gösterir.
• Performans = (ideal çevrim × toplam üretim) / çalışılan süre. Yavaş çalışmanın ve kısa duraklamaların etkisini gösterir.
• Kalite = sağlam üretim / toplam üretim. Hurda ve yeniden işlemenin etkisini gösterir.

Örnek hesap

Mola hariç 450 dakikalık bir vardiyada makine 45 dakika duruyor; 405 dakika çalışıyor. Kullanılabilirlik %90. İdeal çevrim 30 saniye, 700 adet üretilmiş: 350 dakikalık iş, performans %86,4. 700 adedin 665’i sağlam: kalite %95. OEE yaklaşık %73,9.

Aşağıdaki değerleri değiştirip sonucu görebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

OEE’yi yanıltıcı yapan birkaç alışkanlık:

• Planlı duruşları karıştırmak: neyin planlı süreye dahil olduğu baştan net tanımlanmalı.
• İdeal çevrimi gerçek ortalamaya göre yazmak: performans yapay olarak yükselir.
• Hurdayı vardiya sonunda toplu girmek: kalitenin hangi saatte düştüğü görünmez.
• Farklı hatları tek ortalamada toplamak: sorunlu hat ortalamanın içinde kaybolur.

Sayıdan iyileştirmeye

OEE’yi ölçmek başlangıçtır. Asıl kazanç, en büyük kaybı bulup ona odaklanmaktır. Bunun için duruşların nedenleriyle, kaydedildiği anda tutulması gerekir; ay sonunda hatırlanan bir duruş artık doğru veri değildir.